تحقق عدالت به کمک هوش مصنوعی

ورود هوش مصنوعی به زندگی انسانها به امری جدی بدل شده و کم کم این رباتها در تمام عرصه های زندگی انسان نفوذ می کنند. هوش مصنوعی در بخشهای مختلف از جمله علوم فضایی، علم پزشکی، کشاورزی و محیط زیست وارد شده اند. اما اکنون آنها می خواهند در جایگاه قضاوت نیز قرار بگیرند.
 
تصور کنید که وارد دادگاهی می‌شوید که تعدادی رُبات در جایگاه قضات قرار گرفته‌اند و کار قضاوت را پیش می‌برند. چنین فضایی هر چند در حال حاضر قدری تخیلی به نظر می‌رسد ولی تحقق آن در اروپا چندان دور از ذهن به نظر نمی‌رسد. توسعه تکنولوژی به کمک عالم قضاوت آمده و قصد دارد با افزایش دقت و سرعت تجزیه و تحلیل اطلاعات، تصمیم‌گیری را تسهیل و عادلانه‌تر کند.
شورای اتحادیه اروپا اگرچه چارچوب اولیه منشور بهره‌گیری از هوش مصنوعی در قضاوت را تعیین کرده ولی هنوز نگرانی‌هایی در خصوص ریسک عملیاتی شدن آن وجود دارد.
کلمنتینا باربارو، رئیس واحد اصلاحات حقوقی شورای اروپا در این خصوص می‌گوید: «در حال حاضر از هوش مصنوعی برای شناسایی میزان ریسک افراد بزهکار استفاده می‌شود. بدین صورت که از طریق تجزیه و تحلیل مجموعه‌ای از داده‌های به دست آمده در طول زمان، مشخص می‌شود که آیا فرد در وضعیت پرریسک قرار دارد یا خیر. لذا میزان احتمال تکرار جنایت یا جرم مشخص می‌شود. همچنین از این طریق، طول دوره زندان متناسب با جرم تعیین می‌شود.»
در واقع اعمال تبعیض بیشتر در بررسی پرونده‌ مجرمان تحقق عدالت را دشوارتر می‌کند. اما در حال حاضر اطلاعات و عوامل شخصی از جمله سطح محرومیت اقتصادی و اجتماعی متهمان، میزان تحصیلات، سطح درآمد و مجموعه شرایط زندگی او که در وقوع جرم موثر هستند، چندان در دادرسی و صدور احکام قضایی مورد توجه قرار نمی‌گیرد.
یک بررسی انجام شده در دانشگاه کالج لندن نشان می‌دهد که مجموعه‌ای از رایانه‌‌ها قادر هستند ۵۰۰ حکم دادگاه حقوق بشر اروپا را با دقتی معادل ۷۹ درصد پیش‌بینی کنند.
   
در ارزیابی نتایج این تحقیق، دوری رلینگ که یک قاضی بازنشسته است، می‌گوید:«هنگامی که مردم شروع به استفاده از هوش مصنوعی می‌کنند، انتظار دارند که نتایج واقعی قضاوت‌ها را پیش‌بینی کنند، بنابراین اگر قضات به انتظارات ایجاد شده توسط هوش مصنوعی بی‌توجه باشند، حقانیت دادگاه‌ها به مرور زیر سوال می‌رود.»
اگر چه «وکلای رُباتی» کار خود را در آمریکا آغاز کرده‌اند ولی در بازار اروپا هنوز در مرحله آزمایش قرار دارند. البته استفاده از هوش مصنوعی در سیستم قضایی بسیاری از کشورهای اروپایی رایج شده است.
ابرانسان‌ها، هوش مصنوعی و آینده زمین در پیش‌بینی‌های استیون هاوکینگ
استیون هاوکینگ، فیزیکدان و کیهان‌شناس برجسته بریتانیایی در واپسین نوشته‌های خود پیش‌بینی‌هایی شگفت‌انگیزی کرده است. تازه‌ترین کتاب از گفته‌های وی به نام «پاسخ‌هایی کوتاه به پرسش‌های بزرگ» بناست روز سه شنبه ۱۶ اکتبر (۲۴ مهر) منتشر شود. اما اشارات این دانشمند بزرگ در چکیده‌ای که از این کتاب انتشار یافته همچنان جالب و خواندنی است.
 
چالشهای هوش مصنوعی
استوین هاوکینگ درباره اهمیت کنترل هوش مصنوعی جدا هشدار می‌دهد و می‌افزاید: «هوش مصنوعی می‌تواند در آینده اراده‌ خود را گسترش بدهد، اراده‌ای که با خواست ما در تضاد باشد.» او می‌نویسد ظهور هوش‌مصنوعی فراگیر یا بهترین رویداد برای بشر خواهد بود یا بدترین. هاوکینگ معتقد است خطر واقعی نه در جنبه بد هوش مصنوعی بلکه رقابت تسلیحاتی احتمالی است که با توسعه آن به وجود می‌آید.
آینده تاریک زمین، دستکاری ژنتیکی و ابرانسان‌ها
بنا به نظر این کیهان‌شناس برجسته تا ۱۰۰۰ سال بعد اتفاقی نظیر جنگ هسته‌ای یا فاجعه زیست‌محیطی «زمین را فلج» خواهد کرد. اما نسل هوشمند انسان خواهد توانست پیش از فاجعه زمین را ترک کند و باقی موجودات احتمالا تلف خواهند شد. اما انسان‌هایی که از زمین خارج می‌شوند آدمهایی عادی نخواهند بود. آنها ابرانسان‌هایی هستند که از فناوری اصلاح ژن بهره برده‌اند تا بر هم‌نوعان خود پیشی بگیرند.
   
استیون هاوکینگ معتقد بوده است این ابرانسان‌ها با عبور از قواعد مهندسی ژنتیک حافظه، مقاومت در برابر بیماری و امید به زندگی را در خود تقویت خواهند کرد. او می‌نویسد: «دیگر وقت نیست که منتظر بمانیم تا با تکامل داروینی ما را هوشمندتر و ذاتا بهتر کند.»
وی می‌افزاید‌: «وقتی سر و کله چنین ابرانسان‌هایی پیدا شود چالش‌های سیاسی جدی با انسان‌های بهبودنیافته پیش خواهد آمد، یعنی کسانی که توان رقابت ندارند. آنها احتمالا با مرگ و میر از دور خارج شده و اهمیت خود را از دست می‌دهند. اما در عوض نسلی از انسان‌ها پدید می‌آید که خودشان خودشان را طراحی می‌کنند. شمار این انسان‌ها احتمالا زیاد شده و در سیارات دیگر ساکن می‌شوند.»
اشکال هوشمند حیات در فضا و خطر برای زمین
استیون هاویکینگ معتقد بوده است که دلایل زیادی برای پیدا نشدن اشکال هوشمند حیات در فضا وجود دارد. او پیش بینی عجیبی در این زمینه ندارد. پرواز فضانوردان آمریکایی و روس به سوی ایستگاه فضایی بین‌المللی. عکس از رویترز بزرگترین خطر برای زمین از نظر هاوکینگ برخورد با یک شهاب‌سنگ عظیم است،‌ شبیه شهاب‌سنگی که سبب انقراض دایناسورها شد. او می‌نویسد: «ما در برابر چنین پدیده‌ای دفاعی نداریم». وی البته بلافاصله به سراغ تغییرات ناگهانی آب و هوا می‌رود و اشاره می‌کند که ذوب شدن یخهای قطبی به آزاد شدن مقادیر عظیمی از دی‌اکسید کربن می‌انجامد و این دو رویداد می‌تواند «آب و هوای زمین را شبیه سیاره زهره کند با دمایی نزدیک به ۲۵۰ درجه سانتی‌گراد.»
بهترین ایده‌ای که نوع بشر می‌تواند اجرا کند
استیون هاوکینگ امید بشر را در استفاده از انرژی حاصل از هم‌جوشی هسته‌ای می‌بیند و یاد آور می‌شود که این نوع انرژی پاک خواهد بود و هیچگونه تأثیر آلاینده و منفی زیست‌محیطی نیز به جا نخواهد گذاشت. همجوشی فرآیندی است که هم‌اکنون در خورشید تولید انرژی تابشی و حرارتی می‌کند و بشر هنوز به فنآوری ایجاد آن دست نیافته است.
اختصاص سالانه ۲۰ میلیارد یورو برای توسعه هوش مصنوعی در اروپا
سیاست گذاران اصلی بخش توسعه هوش مصنوعی در اروپا گردهم آمدند تا تصمیمات مهم آینده دنیای روبوت ها و هوش مصنوعی در عرصه اروپایی را اتخاذ کنند. محور اصلی گفتگوهای مقامات اروپایی در زمینه هوش مصنوعی، توسعه این علم در آموزش و پرورش و امور امنیتی بود. کاتلین مولر، رئیس موسسه مطالعات هوش مصنوعی وابسته به اتحادیه اروپا می گوید: « اروپا همزمان با گسترش هوش مصنوعی باید بتواند نقش نوع بشر را فراموش نکند و نباید اجازه دهیم که ماشین ها جای انسان را گرفته و کنترل زندگی ما را عهده دار شوند.»
توسعه علم هوش مصنوعی یکی از مهم ترین دغدغه ها و اولویت های اتحادیه اروپا در سال های اخیر بوده است. ماریا گابریل، کمیسر بخش دیجیتال و اقتصاد اینترنتی اروپا در این نشست حاضر بود و گفت: «توسعه هوش مصنوعی مهم ترین اولویت سیاسی اتحادیه اروپا است.» هفته گذشته کمیسیون اروپا در مشارکت با شرکت های خصوصی دنیای دیجیتال و هوش مصنوعی اتحادیه اروپا خبر از پروژه جدید سرمایه گذاری در زمینه تحقیقات پیشرفته داد. ماریا گابریل درباره این بیانیه گفت: « ما در دوران نویی از فناوری های دیجیتالی زندگی می کنیم. با این حال برنامه ها و پروژه های اتحادیه اروپا تاخیر زیادی نسبت به کشور چین و ایالات متحده در زمینه توسعه هوش مصنوعی دارند.» در جهت توسعه هوش مصنوعی کمیسیون اروپا برای هرسال بودجه ۲۰ میلیارد یورویی تا سال ۲۰۲۰ به آن اختصاص داده است.
منبع: zistonline